Ilmiy maqola
O'zbekcha
Open Access
Yengil sanoat sohasida bazalt tolali matolardan foydalanishning ilmiy-asosiy tahlili
Annotatsiyalar
Maqolada bazalt tolalari va ular asosida tayyorlangan matolarning fizik-kimyoviy, mexanik va issiqlik xossalari hamda еngil sanoat sohasida qo‘llanilishining zamonaviy yo‘nalishlari yoritiladi. Bazalt tolali to‘qimachilik materiallarining himoya kiyimlari, yong‘inga chidamli texnik matolar, filtratsiya tizimlari hamda innovatsion dizayn mahsulotlaridagi afzalliklari tahlil qilinadi. Shuningdek, bazalt tolalarining an’anaviy shisha, uglerod va sintetik tolalar bilan solishtirilgan xususiyatlari ilmiy jihatdan taqqoslanadi. Tayanch iboralar: еngil sanoat mahsulotlari, to‘qimachilik materiallari, kompozit materiallar, bazalt tola (basalt fiber), bazalt ip (basalt yarn), bazalt asosidagi matolar, polimer matritsalar, mustahkamlovchi tola, issiqlikka chidamli materiallar, mexanik mustahkamlik, yonmaydigan tolalar. НАУЧНО-ФУНДАМЕНТАЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ПРИМЕНЕНИЯ ТКАНЕЙ ИЗ БАЗАЛЬТОВОГО ВОЛОКНА В ЛЕГКОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ Авезов М.Ф., Кулиева Д.Р. Бухарский государственный технический университет
В статье освещаются физико-химические, механические и термические свойства базальтовых волокон и тканей на их основе, а также современные направления их применения в легкой промышленности. Анализируются преимущества текстильных материалов из базальтового волокна в защитной одежде, огнестойких технических тканях, системах фильтрации и инновационных дизайнерских продуктах. Кроме того, свойства базальтовых волокон по сравнению с традиционными стеклянными, углеродными и синтетическими волокнами с научной точки зрения сопоставимы.
продукция легкой промышленноститекстильные материалыкомпозитные материалыбазальтовое волокнобазальтовая пряжаткани на основе базальтаполимерные матрицыармирующие волокнатермостойкие материалымеханическая прочностьнегорючие волокна. SCIENTIFIC-BASIC ANALYSIS OF THE USE OF BASALT FIBER FABRICS IN LIGHT INDUSTRY Avezov M.F.Kuliyeva D.R. Bukhara state technical university
The article highlights the physical, chemical, mechanical, and thermal properties of basalt fibers and fabrics based on them, as well as the current trends in their application in the light industry. It analyzes the advantages of textile materials made from basalt fiber in protective clothing, fire-resistant technical fabrics, filtration systems, and innovative design products. Additionally, the properties of basalt fibers are scientifically comparable to those of traditional glass, carbon, and synthetic fibers.
Adabiyotlar (14)
- 1. Защепкина К.А. Перспективы применения материалов с добавлением базальтовых волокон и базальтового ровинга. 2015, Иваново. “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №6/2025
- Тўқимачилик ва енгил саноат технологиялари
- 2. Ковалева Н.Е. Диссертация. Композиционный текстильный материал для спецодежды и изделий технического назначения. Саратовский государственный технический университет, 2013.
- 3. Захарченко А.С. Обоснование и разработка технологий заключительной отделки текстильных материалов с использованием отечественных стиролметакриловых и уретановых полимеров. Тема диссертации и автореферата по ВАК РФ 05.19.02, кандидат наук 2013, Иваново.
- 4. Авезов М.Ф., Кулиева Д.Р. “Использование инновационных тканей для пошива рабочей одежды”. «Техническое регулирование в едином экономическом пространстве» г. Екатеринбург- 2021 г.
- 5. Kuliyeva D.R., Avezov M.F. “Bazalt jinslaridan tolalar va o‘ta ingichka tolalar ishlab chiqarish”.Развитие науки и технологий. Научно – технический журнал. №2. 2021г.
- 6. Авезов М.Ф., Кулиева Д.Р. Подбор швейных игл в зависимости от плотности и механических свойств материала. Международная научная конференция, посвященная 135-летию со дня рождения профессора В.Е. Зотикова. Часть 1, Москва, 2022 г.
- 7. Кулиева Д.Р., Авезов М.Ф. Перспективы использования базальтовых волокон в Узбекистане. Международная научная конференция, посвященная 135-летию со дня рождения профессора В.Е. Зотикова. Часть 2, Москва, 2022 г.
- 8. Kulieva Dilafruz Radjabovna, Avezov Mavlonjon Fazlievich. Bazalt matosining fizik va mexanik xususiyatlarini tahlil etish va taqqoslash. ОБРАЗОВАНИЕ И НАУКА В XXI ВЕКЕ» Международный научно - образовательный электронный журнал. 2022 г.
- 9. Авезов М.Ф., Кулиева Д.Р. “Анализ физико-механических свойств базальтовых полотен”. «Техническое регулирование в едином экономическом пространстве» г. Екатеринбург2022 г.
- 10. Kulieva Dilafruz Radjabovna, “Modellarga kirgan ta’sir funksiyasini tanlash va unga kiruvchi parametrlarni aniqlash”, “Фан ва технологиялар тараққиёти” Ilmiy – texnikaviy jurnal №1/2024. 206-210 b.
- 11. Кулиева Д.Р., Авезов М.Ф. “ Выбор, исследование и обоснование ниточных соединений при проектировании специальной одежды”, UNIVERSUM: Технические науки. Научный журнал Издается ежемесячно с декабря 2013 года Является печатной версией сетевого журнала Universum: технические науки Выпуск: 2(119) Часть
- 4. Москва: 2024. C. 44-47.
- 12. Mavlon Avezov, Dilafruz Kulieva. “Prospects of using basalt fibers in light industry”, Journal: E3S Web of Conferences 390, 05016 (2023) https://doi.org/10.1051/e3sconf/202339005016 Agritech-VIII 2023.P.74-79 UO‘K [675.928:678.5.073/074]:685.34.073 MAXSUS POYABZAL TAGLIGI UCHUN ETILEN PROPILEN KAUCHUK VA POLIPROPILEN ASOSIDAGI TERMOPLASTIK ELASTOMER KOMPOZITSIYALARNING MEXANIK XOSSALARINI TADQIQ ETISH 1Musayev S.S., 2Qodirov T.J. 1Buxoro davlat texnika universiteti, 2Toshkent to‘qimachilik va yеngil sanoat instituti. Annotatsiya. Maqolada etilen propilen kauchuk va polipropilen asosida olingan termoplastik elastomer kompozitsiyalarning mexanik xususiyatlari maxsus poyabzalning polimer pastki qismi sifatida qo‘llash maqsadida o‘rganilgan. Tadqiq etilgan termoplastik elastomer kompozitsiyalar yuqori elastiklikka ega materiallar ekanligi va quruq hamda issiq iqlim sharoitida maxsus poyabzalning tag qismi materiali sifatida foydalanish mumkinligi tajriba yo‘li bilan isbotlangan. Kalit so‘zlar: termoplastik elastomerlar, mexanik xususiyatlar, deformatsiya, yuklash-yukdan bo‘shatish, yuqori elastiklik moduli, gisterezis hodisasi, mexanik yo‘qotishlar koeffitsiyenti, qoldiq deformatsiya, cho‘zilish, etilenpropilen kauchuk, polipropilen, deformatsion egri chiziqlar. “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №6/2025 353