Ilmiy maqola
O'zbekcha
Open Access
Mexanik ishlov berishda sirt qatlamining mexanik xususiyatlari
Annotatsiyalar
Ushbu maqolada asinxron elektr motorlarning nosimmetrik rejimlarda ishlash xususiyatlari tahlil qilingan. Nosimmetriklik sabablarini aniqlash, fazalararo tok va kuchlanishlar nomutanosibligini baholash hamda motorning moment va samaradorlik ko‘rsatkichlariga ta’sirini aniqlash maqsad qilingan. Tadqiqotda faza nomutanosibligi koeffitsiyenti, vektor diagrammalar va matematik modellar yordamida asinxron motorning elektr va mexanik parametrlaridagi o‘zgarishlar o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, nosimmetrik ta’minot sharoitida rotor va stator o‘ramlarida qo‘shimcha isroflar, moment tebranishlari va harorat ortishi kuzatiladi. Ushbu holat motorning xizmat muddatini qisqartiradi va energiya samaradorligini pasaytiradi. Tadqiqot natijalari asinxron motorlarni himoya qilish va nosimmetrik rejimlarni avtomatik aniqlash tizimlarini takomillashtirishda qo‘llanilishi mumkin. Kalit so‘zlar: asinxron motor, nosimmetrik rejim, fazalararo nomutanosiblik, vektor diagramma, moment tebranishi, issiqlik ortishi, energiya samaradorligi, monitoring tizimi. “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti” Ilmiy-texnikaviy jurnal №1/2026 149
mexanik ishlov berish jarayoniqattiqlikmustahkamlikissiqlikka chidamliliksirt qatlamiqattiq qotishmatezkesar po‘latqatlamning qalinligifizik parametrlarkesish jarayoniishchi yuzalarishlov berish samaradorligipuxtalashzichliklegirlovchi elementissiqbardoshlilik. MECHANICAL PROPERTIES OF THE SURFACE LAYER DURING MACHINING. Xamroyev X.X. Bukhara state technical university
the article provides tables such as effective methods for improving the properties of parts, especially cutting tools, changing the mechanical properties of the surface and surface layer, using the surface layer of a cutting tool in various operating conditions and its characteristics, checking the tool's operability during cutting, changing the working surfaces of cutting tools, and studying high strength and hardness properties. the data shows that in order to reduce the deformations of the working surfaces of the cutting tool and increase their rigidity, various methods of deformation effects on the working surfaces of the cutting tool can be used.
Adabiyotlar (9)
- 1. Маслов А.Р. Высокоэффективные технологии и оборудование современных производств. Учебное пособие. – М.: «ИТО», 2012. С.209
- 2. Лебедев В.А. Технология машиностроения: проектирование технологии изготовления изделий / В.А. Лебедев , М.А. Тамаркин, Д.П. Гепта. – Ростов н/Д : Феникс, 2008. – 361 с. : ил. (Высшее образование).
- 3. Безъязычный В.Ф. Технологические процессы механической и физико-химической обработки в авиадвигателестроении: учебное пособие / В.Ф. Безъязычный, М.Л. Кузьменко, В.Н. Крылов и др.; под общ. ред. В.Ф. Безъязычного. – 2-е изд., доп. - М.: Машиностроение, 2007. – 539 с.: ил.
- 4. Кушнер В.С. Технологические процессы в машиностроении : учебник для студ. высш. учеб. заведений /В.С. Кушнер , А.С. Верещака, А.Г. Схиртладзе. – М.: Издательский центр «Академия», 2011. – 416 с.
- 5. Кондаков А.И., Васильев А.С. Выбор заготовок в машиностроении: справочник. – М.: Машиностроение. 2007. – 560 с.: ил.
- 6. Власов В.И. Процессы и режимы резания конструкционных материалов. М.: Издательство «Инструменты. Технология. Оборудование», 2012, 178 с.
- 7. Хамроев Х.Х., Уринов У.А., Дубровец Л.В., Шадиев С.С., Сайфуллаев С.С. Improving the Efficiency of Milling with using of the Milling Cutter with Cover (High Speed Milling (HSM)). “International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering (IJITEE) 2020”.
- 8. Исаев А.В., Хамроев Х.Х., Пивкин П.М., Минин И.В., Ершов А.А. Исследование высокоскоростной обработки заготовок из чугуна цельными покрытиями и без них. Вестник МГТУ «Станкин» №4 (51), 2019 г.
- 9. Исаев А.В., Хамроев Х.Х., Дубровец Л.В. Исследование процесса высокоскоростного фрезеровани “Фан ва технологиялар тараққиёти”. 2019 йил. №5. Xamroyev Xamza Xamidovich – Buxoro davlat texnika universiteti “Mexanika va muhandislik grafikasi” kafedrasi katta o‘qituvchi Тел.: (+99833) 0257533, E-mail: hamroyev2010@mail.ru ASINXRON MOTORLARNI NOSIMMETRIK REJIMLARI Tojimurodov D.D. Farg‘ona davlat texnika universiteti. Annotatsiya. Ushbu maqolada asinxron elektr motorlarning nosimmetrik rejimlarda ishlash xususiyatlari tahlil qilingan. Nosimmetriklik sabablarini aniqlash, fazalararo tok va kuchlanishlar nomutanosibligini baholash hamda motorning moment va samaradorlik ko‘rsatkichlariga ta’sirini aniqlash maqsad qilingan. Tadqiqotda faza nomutanosibligi koeffitsiyenti, vektor diagrammalar va matematik modellar yordamida asinxron motorning elektr va mexanik parametrlaridagi o‘zgarishlar o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, nosimmetrik ta’minot sharoitida rotor va stator o‘ramlarida qo‘shimcha isroflar, moment tebranishlari va harorat ortishi kuzatiladi. Ushbu holat motorning xizmat muddatini qisqartiradi va energiya samaradorligini pasaytiradi. Tadqiqot natijalari asinxron motorlarni himoya qilish va nosimmetrik rejimlarni avtomatik aniqlash tizimlarini takomillashtirishda qo‘llanilishi mumkin. Kalit so‘zlar: asinxron motor, nosimmetrik rejim, fazalararo nomutanosiblik, vektor diagramma, moment tebranishi, issiqlik ortishi, energiya samaradorligi, monitoring tizimi. “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti” Ilmiy-texnikaviy jurnal №1/2026 149