Ишчи камерадаги пахтанинг дастлабки оқим ҳаракати динамикаси

“Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025 300 Тўқимачилик ва енгил саноат технологиялари Эластик элемент бикрлиги ва хомашё валиги тезлиги қуйидаги назарий тадқиқотлар асосида аниқланди. Ишни камерага узатилаётган пахта оқимини 1S B A =  бўйлаб ҳаракатини таҳлил қидамиз. Бунда пахта оқимининг зичлиги, тезлиги, деворларга бериладиган босими натижасидаги ҳаракатини кўриб чиқамиз. Аррали жин ишчи камерасидаги B A соҳасидаги пахта оқимини даставвал тезликларини ишчи камерадаги зичлигига боғлиқлик ҳаракатини аниқлаймиз. Пахта оқимини аррали жин ишчи камерасидаги ҳаракат схемаси (1-расм) да келтирилган. 1-расм. Ишчи камерадаги пахта оқимига ташқи кучлар таъсирини ҳаракат схемаси Бир қатламли пахта бўлакларини ишчи камерадаги ҳаракатини таҳлил келтирилган. Бунда ўзаро боғланмаган пахта бўлакларини қатламлар орасидаги зичлиги қуйидагича шарт асосида қабул қилинган. 3 2 1      бу ерда: − 1  янги тушган пахта бўлакчалари қатлами зичлиги; − 2  хомашё валиги ташқи қатлам зичлиги; − 3  хомашё валиги марказий қатлам зичлиги; Ишчи камерада пахта бўлакчасига куйидаги ташқи кучлар таъсир қилади. а) Оғирлик кучи mg G = (1) б) Ишқаланиш кучи N f F  = (2) бу ерда N-нормал босим кучи қуйидагичааниқланади 0 cos 1 . = + − +  G F F N к м эл (3) (3) тенгликдаги нормал босим кучини (2) тенгликга қўямиз 2  mg R mv f Fиш + = (4) ) cos ( 1 с) Пахта бўлакчаларини ўзаро таъсирини натижасидаги эластиклик кучи l k Fэл   = (5) Ишчи камерадаги хомашё валиги сиртидаги пахта қатламини ҳаракат таҳлили эл к м F mg F N − − = 1 . cos (6) (6) тенгликка пахта оқимининг марказдан қочма кучи ва эластиклик кучларини қийматларини қўйиб ишчи камера деворига берадиган босим кучини аниқлаймиз. Бу ерда марказдан қочма куч R mv F к м . = , ва эластиклик кучи l k Fэл   = га тенг. “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №1/2025 301 Технологии текстильной и легкой промышленности l k mg R mv N   − − = 1 2 cos (7) бу ерда − k пружина бикирлиги; − l сиқилиш масофаси; Пахта оқимини ишчи камера деворига берадиган босим кучини ўрнатилган пружина бирклигига ва ишчи камерадаги хомашё валигининг тезликларини турли хил қийматларидаги графикларини Maple дастуридан фойдаланиб таҳлил қиламиз 2-расм. Пахта оқимининг ишчи камерадаги нормал босим кучини ўзгариши пружина бикрлигининг турли хил мм Н k / 42 .1 1 = 3-расм. Пахта оқимининг ишчи камерадаги нормал босим кучини ўзгариши сиқилиш масофасини турли хил мм l 10 1 = мм l 20 2 = мм l 30 3 = қийматларида қамраш бурчагига боғлиқлик графиги мм Н k / 25 .2 2 = мм Н k / 5.3 3 = қийматларида қамраш бурчагига боғлиқлик графиги 4-расм. Пахта оқимининг ишчи камерадаги нормал босим кучини пахта оқим зичлигини турли хил 5-расм. Пахта оқимининг ишчи камерадаги ҳаракатини сиқилиш масофаси ўзгаришини пружина бикрлигини турли хил мм Н k / 42 .1 1 = мм Н k / 25 .2 2 = мм Н k / 5.3 3 = 3 1 / 300 м кг =  3 2 / 375 м кг =  , қийматларида зичлигига боғлиқлик графиги 3 3 / 450 м кг =  қийматларида қамраш бурчагига боғлиқлик графиги “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025 302