Takomillashtirilgan toshtutgich kamerasida harakatlanayotgan paxta bo`lakchasining shikastlanish holatini tadqiq qilish

References (22)

1. 1. Azimjon Parpiyev, Ilkhom Sabirov, Alisher Usmankulov, Nodir Navruzov “Study of the Influence of Main of the Regenerator Ginning Machine on the Qualitative Indicators of the Fibers and Seeds” E3S Web of Conferences ICECAE 2021-p.304.
2. 2. Парпиев А., Мардонов Б., Наврузов Н., Якубов К. “Моделирование процесса движения сырцового валика по поверхности переднего фартука камеры джина” Проблемы механики. №2. 2022. С.99-101.
3. 3. K.N.Yakubov, N.A.Navruzov, A.P.Parpiyev “Jin xomashyo valigi zichligini kalta tolalar miqdori o‘zgarishiga ta’siri” Paxta tozalash, tо‘qimachilik, yengil sanoat, matbaa ishlab chiqarish sohasida fan va ta’lim integratsiyalashuvini rivojlantirish tendentsiyalari mavzusidagi respublika miqyosidagi ilmiy–amaliy anjuman to‘plami 1-qism. Toshkent 2023-yil. 209-210 b.
4. 4. А.Парпиев, Н.А.Наврузов. “Жин иш унумдорлигини чигитдаги қолдиқ толадорликка таъсирини ўрганиш” Тўқимачилик муаммолари илм.-техн. журнали. №4, 2018, 34-39 б
5. 5. Левкович Б.А. “Элементы терории джинирование” Тошкент1938.-144 с.
6. 6. Юнусов Р.Ф. “Повышение эффективности джина оснащением его новым типом рабочей камеры” Дисс...к.т.н. 2004.-64-67с. TAKOMILLASHTIRILGAN TOSHTUTGICH KAMERASIDA HARAKATLANAYOTGAN PAXTA BO‘LAKCHASINING SHIKASTLANISH HOLATINI TADQIQ QILISH Ibragimov I., Obidov A. Namangan muhandislik-texnologiya instituti. Annotatsiya. Maqolda paxta tarkibidan og‘ir jismlarni ajratib oluvchi toshtutgich qurilmasining takomillashtirilgan konstruksiyasi ishlashi bo‘yicha nazariy tadqiqotlar amalga oshirilgan. Nazariy ishlar asosida toshtutgichning ajratish kamerasida paxtaga ta’sir qiladigan zarbiy kuchlar aniqlanib, maqbul yechimlar olingan. Ishda aniqlangan dinamik kuchlarning miqdorlari, tajriba natijasida olingan miqdorlarga yaqinligi, nazariy yechimlarning to‘g‘riligini ko‘rsatgan. Kalit so‘zlar: paxta, paxta tozalash, og‘ir jismlar, toshtutgich, aerodinami qarshilik, paxta bo‘laklari, harakat, pnevmotransport, arra, ventilyator 6-расм. Пахта оқимининг ишчи камерадаги ҳаракат тезлигини ўзгариши сиқилиш масофасига боғлиқлик графиги “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №1/2025
7. Технологии текстильной и легкой промышленности ИССЛЕДОВАНИЕ ПОВРЕЖДЕНИЙ ХЛОПКА-СЫРЦА, ДВИЖУЩЕГОСЯ В КАМЕРЕ УСОВЕРШЕНСТВОВАННОГО КАМНЕУЛОВИТЕЛЯ Ибрагимов И., Обидов А. Наманганский инженерно-технологический институт. Аннотация. В статье представлены теоретические исследования работы усовершенствованной конструкции камнеуловителя, отделяющего тяжелые примеси от хлопка. На основе теоретических работ определены ударные силы, действующие на хлопок в камере устройства, и получены оптимальные решения. Близость величин динамических сил, определенных в работе, к величинам, полученным в результате эксперимента, продемонстрировала правильность теоретических решений. Ключевые слова: xлопок, хлопкоочистительная машина, тяжелые примеси, камнеуловитель, аэродинамическое сопротивление, дольки хлопка, движение, пневмотранспорт, пила, вентилятор. STUDY OF DAMAGES TO RAW COTTON MOVING IN THE CHAMBER OF AN IMPROVED STONE TRAP Ibragimov I., Obidov A. Namangan engineering and technology institute. Abstract. The article presents theoretical studies of the improved design of a stone trap separating heavy impurities from cotton. Based on theoretical work, the impact forces acting on cotton in the chamber of the device are determined and optimal solutions are obtained. The proximity of the values of the dynamic forces determined in the work to the values obtained as a result of the experiment demonstrated the correctness of the theoretical solutions. Keywords: cotton, cotton gin, heavy impurities, stone trap, aerodynamic resistance, cotton segments, movement, pneumatic transport, saw, fan Kirish. Bugungi kunda paxta tozalash korxonalarida eng asosiy muommolardan biri bu – paxta tarkibida uchraydigan har-xil iflosliklar, og‘ir aralashmalar va chigitli paxani shikastlanish hollaridir. Paxtaga dastlabki ishlov berish vaqtida paxta xom ashyosining tozalash va chigitdan tolani ajratish jarayonlariga yuborishda paxta bilan birga og‘ir jismlarni texnologik jarayonga o‘tib ketib mashinalar yong‘in sodir bo‘lishi, texnologik mashinalarni ishchi organlarining shikastlanish hollari sodir bo‘ladi. Bu esa o‘z-o‘zidan tola sifatini yomonlashuviga va paxtani dastlabki qayta ishlash hissadorlik jamiyatining uzluksiz ishlash jarayoniga salbiy taʼsir qiladi. Bundan tashqari paxtani tozalash mashinalarini ishlash jarayonida energetika tejamkorligi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek ish unumdorligini oshirish va ishlab chiqarish salohiyatini kuchaytirish muhim o‘rin egallaydi. Ko‘plab ilmiy tadqiqotchilar tomonidan aniqlanishicha, jin mashinalarini to‘xtovsiz va samarali ishlashini taʼminlash uchun paxta xom-ashyosini jinlash mashinalariga bir tekkisda tez va har xil og‘ir aralashmalar va iflosliklardan ajratgan holda yetkazib berish lozim. Turli xil og‘ir aralashmalar va iflosliklar paxtani tozalash jarayonida tozalash mashinalarini ko‘p vaqt ishlashiga taʼsir o‘tkazibgina qolmay jinlash mashinalarining organlariga yaʼni jinning arrasiga katta zarar yetkazadi. Bunday holatlar mahsulot sifatini va ish unumdorligini pasayib ketishiga olib keladi. Chigitli paxtani shikastlanishini bartaraf etish, paxtani tarkibidagi har-xil iflos aralashmalarni ajratib olish hamda uning sifatini yaxshilash va paxta xom-ashyosini o‘z vaqtida keyingi ishlash jarayonlariga yetkazib berish jarayonlari zamirida jahon talablariga mos mahsulot ishlab chiqarish yotadi. Birinchi havo yordamida tashuvchi qurilma 1893-yilda Dorfman tomonidan kemalardan donni tushirish uchun qo‘llanilgan. Qurilmaning foydali ish koeffitsienti kichik bo‘lib, ko‘p energiya sarf qilgan. Shunday bo‘lishiga qaramay u don tushirish uchun Yevropada keng qo‘llandi. Chunki, havo yordamida tashuvchi qurilma mexanik transportyorlarga qaraganda qator ustunliklarga ega edi. Pnevmotransport asta sekin donni qayta ishlash, kimyo, qurilish sohalarida ham muvaffaqiyat bilan qo‘llana boshlandi [1,2,3]. Fan va texnikaning rivojlanishi pnevmotransport uskunalarining qo‘llanish sohalarini yanada kengaytirdi. Jumladan, tashiluvchi materialni kapsulalarga joylab, pnevmouskunalarda tashish [4,5] usullarining paydo bo‘lishi bu sohada yangi taraqqiyot istiqbollarini ochib berdi. “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025
8. Тўқимачилик ва енгил саноат технологиялари Paxtani korxona ichida tashishda asosan so‘ruvchi turdagi pnevmotransportdan foydalanilishi to‘g‘risida avvalroq aytib o‘tgan edik. So‘ruvchi pnevmotransportning afzallik tomoni – ishchi havo quvuri tizimini paxta tozalash korxonalarining garamlar saqlanadigan maydonlari joylashishiga qarab qiyinchiliklarsiz, osonlik bilan o‘zgartirish imkoni borligida, uning uzunligini boshlang‘ich havo quvurlariga qo‘shimcha havo quvurlarini ulash yo‘li bilan uzaytirish mumkinligidadir. Pnevmotransportning ish unumi paxta tozalash korxonasining ishlab chiqarish quvvati, yani, bir soatda qayta ishlanadigan paxta xomashyosi miqdoriga bog‘liq bo‘lib, soatiga o‘rtacha 10 tonnani tashkil qiladi. Pnevmouskunаni pахtа bilаn tа’minlаsh РП, РБХ yoki РБА mаrkаli g‘аrаm buzish mаshinаlаri yordаmidа аmаlgа oshirilаdi. Bu mаshinаlаr pахtа tozаlаsh sohаsidа eng og‘ir vа kаttа jismoniy kuch tаlаb etаdigаn jаrаyon – pахtа g‘аrаmini buzib, yoki pritseplаrgа yuklаsh, yoki pnevmotrаnsport quvurigа uzаtib berish jаrаyonini meхаnizаtsiyalаshni аmаlgа oshirаdi [6,7]. 1-rаsm. Pахtа tozlаsh korхonаlаri pnevmotrаnsport uskunаsi. 1-Pахtаni meхаnik uzаtuvchi uskunа; 2- yordаmchi lentаli trаnsportyor; 3-ishchi hаvo quvuri; 4- toshtutgich; 5-chig‘аnoq; 6-diffuzor; 7- sepаrаtor; 8- so‘ruvchi hаvo o‘tkаzgich; 9-kollektor; 10-drossel; 11-ventilyator; 12-chiqаruvchi hаvo o‘tkаzgich; 13-siklon; 14-elektr yuritkich; 15-tirkаmа;16-g‘ildirаk Paxta tayyorlash suratining o‘sishi, paxtani qayta ishlash sanoati oldiga ishlab chiqarish kuvvatlarini oshirish, uskunalarning unumdorligini ko‘tarish, mahsulot sifatini yaxshilash vazifasini qo‘ymoqda. Bu vazifalar ijrosi, hududda o‘rnatiladigan havo yordamida tashuvchi qurilma ishiga ko‘proq bog‘liqdir. Chunki, u to‘g‘ridan-to‘g‘ri paxta tozalash korxonasining uzluksiz texnologik jarayoniga qo‘shilib, uning dastlabki va ish surʼatini belgilab beruvchi muhim qismi bo‘lib hisoblanadi. O‘rnatiladigan joyiga qarab ikki turga bo‘linadi. Birinchisi chiziqli toshtutgichlar, deyiladi. Ular havo yordamida tashuvchi qurilmaning chizig‘ida joylashgan bo‘lib, separatorgacha o‘rnatiladi. Ikkinchisi chiziqli bo‘lmagan toshtutgichlar bo‘lib, ular separatordan keyin o‘rnatiladi. Paxta tozalash korxonalarida keng tarqalgan chiziqli toshtushgichlar bilan tanishib chiqamiz. Dastlab havo yordamida tashuvchi qurilmaning gorizontal joylashgan quvuri vertikal yo‘nalishdagi holatga o‘tish joyiga o‘rnatiladigan toshtutgichning konstruktsiyasi bilan tanishamiz (2-rasm). Yuqoridagi toshtutgich (1.5-rasm) asosan kirish quvuri (1), ajratish kamerasi (2), cho‘ntak (3), chiqish quvuri (4) dan tashkil topgan. Bu toshtutgich quyidagiga ishlaydi: havo 2- rasm. Radial toshtutgich. 1-kirish quvuri, 2-ajratish kamerasi, 3-cho‘ntak, 4-chiqish quvuri. “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №1/2025
9. Технологии текстильной и легкой промышленности yordamida tashuvchi qurilmada so‘ruvchi havo yordamida tashib keltirilayotgan paxta va uning tarkibidagi og‘ir aralashmalar kirish quvuri orqali ajratish kamerasiga kiradi va tezligi bir oz pasaygan holda ajratish kamerasining devorlariga uriladi. Natijada paxta tarkibidan og‘ir aralashmalar pastga cho‘ntakka tushadi. Og‘ir aralashmalardan tozalangan paxta chiqish quvuri orqali havo oqimi yordami o‘z yo‘nalishni davom ettiradi. Bu toshtutgichning og‘ir aralashmalarni ushlab qolish samaradorligi past – 60 foiz atrofida bo‘lganligi sababli uning tuzilishini takomillashtirish ustida ilmiy izlanishlar olib borildi. Bu borada birinchi bo‘lib tajriba o‘tkazgan olim K.M.Qobuljanov [8] 2ChTL markali chiziqli toshtutgich yaratgan (3-rasm). U kirish quvuri 1, ajratish kamerasi 2, yuk tushurish kamerasi 3, plastinali klapan 4 va chiqish quvuri 5 dan iborat. Paxta bilan aralashib kelgan og‘ir qo‘shilmalar quvur (1) orqali ajratish kamerasi (2) ga keladi. Bu yerda og‘ir aralashmalar toshtutgichning qo‘zg‘almas devoriga urilganda tezligining yo‘qolishi, havo o‘tkazgichning ko‘ndalang kesim yuzasini birdaniga kengayishi hisobiga ularning ajralishi sodir bo‘ladi. Og‘ir aralashmalar yuk tushirish kamerasi (3) ga tushadi va moslamadan plastininning zaslonkasi (4) ochilganda chiqarib yuboriladi. Paxta esa chiqarish quvuri 5 orqali toshtutgichdan chiqariladi va navbatdagi tashish tizimiga yo‘naltiriladi. Yuqoridagi tahlillardan kelib chiqqan holda mualliflar takomillashtirilgan toshtutgich qurilmasini tavsiya etmoqdalar. Maqolada mazkur toshtutgich bo‘yicha nazariy tadqiqotlar o‘tkazilgan. Nazariy tadqiqotlar. Toshtutgichning kamerasi ichida, paxta bo‘lakchalarining havo yordamida harakati va markaziy qismiga joylashgan, paxta bo‘lakchalariga qarshilik ko‘rsatib ularni yanada titib berish uchun a’erodinamik moslamaning sxemasi 4-rasmda keltirilgan. 3-rasm 2ChTL markali toshtutgich. 1-kirish quvuri, 2-ishchi kamera, 3-cho‘ntak, 4- klapan, 5- chiqish quvuri. 4- rasm. Paxta bo‘lakchasini toshtutgich ichidagi harakatlanish sxemasi. 5-rasm. Paxta bo‘lakchasining harakat modeli. “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025
10. Тўқимачилик ва енгил саноат технологиялари Ushbu holatda, toshtutgich kamerasida harakatlanuvchi paxta bo‘lakchalari ma’lum masofani bosib o‘tib, kamera markazida joylashgan a’erodinamik qarshilik ko‘rsatuvchi moslama uriladi, va paxta bo‘lakchalari yanada titilish jarayoniga uchraydi, bu davrda paxtaga aralashib kelayotgan og‘ir aralashmalar o‘z og‘irligi hisobiga a’erodinamik qarshilikkacha yetib bormay pastga tushib ketadi, titilgan paxta bo‘laklari esa o‘z harakatini ishchi kamera ichida davom ettiradi. Paxta bo‘lakchasini diskret bir xil massali bir-biri bilan elastik ko‘rinishida bog‘langan mmassali jism modeli sifatida deb qaraymiz (5- rasm). Paxta bo‘lakchasini tashkil etuvchi jismlar o‘rtasidagi elastik bog‘lanishlarni bir xil bikrlik koeffisentlari -s ga ega deb olamiz . Agar paxta bo‘lakchasini umumiy massasini - M deb olsak, uning tashkil etuvchi jismlar massasi bo‘ladi. Bu yerda n(n=8)-bo‘lakchani tashkil etuvchi diskret jismlar soni; - paxta bo‘lakchasining uzunligi; S- paxta bo‘lakchasini ko‘ndalang kesim yuzasi; -jism elastiklik moduli. n-ta diskret jismlardan tashkil topgan paxta bo‘lakchasi yo‘naltirgich bilan zarbalanguncha V(t)- tezlik bilan gorizantal yo‘nalishda harakatlanadi. Paxta bo‘lakchasi yo‘naltirgich tegishidan boshlab, uning harakati quyidagi differensial tenglamalar sistemasi bilan ifodalanadi: (1) (1)- differensial tenglamalar sistemasini boshlang‘ich shartlari: u1(0) = u2(0) =……=0, (2) Bu yerda: - massali nuqtani boshlang‘ich holatidan yo‘naltirgichga urilgandagi ko‘chishi; (1) - sistemani xususiy yechimlarini quyidagi ko‘rinishida izlaymiz: ui=Ai i=1,2,3,4,5,6,7 (3) Ai – diskret massani tebranish amplitudasi, p-xususiy tebranish chastotasi. (3) ni (1)-differensial tenglamalar sistemasi qo‘yib, quyidagi algebraik tenglamalar sistemasini hosil qilamiz. (4) Ai - o‘zgarmas koeffitsiyentlarni quyidagi funksiya ko‘rinishida ifodalab olamiz. , (5) Bu yerda; o‘zgarmas kattaliklar massalarining raqamiga bog‘liq emas. p-xususiy tebranish chastotasi va -koeffitsiyent o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlash uchun (5) ni (4) ning ikkinchi tenglamasiga qo‘yamiz. -(mp2/c) (d )-[d ]+ +2(d )-[d ]=0, Agar (6) e’tiborga olsak, yuqoridagi tenglama ko‘rinishga o‘zgaradi: “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №1/2025
11. Технологии текстильной и легкой промышленности (1- Bu tenglamadan: 1bo‘ladi. Yoki (7) Bu ifoda -koeffitsiyentini xususiy chastota bilan p- bilan bog‘laydi. d va b - koeffitsiyentlarni aniqlash uchun, (5) ifodani (4) sistemasi birinchi va uchinchi tenglamasiga qo‘yamiz; Bunda (6), (7) ni e’tiborga olamiz. (8) Bu sistemada b, d - koeffitsiyentlar noma’lum sonlar hisoblanadi. (9) Ushbu shart bajarilsa, (8) -sistema noldan farqli yechimga ega bo‘ladi. Ya’ni =0 (10) (10) (7) qo‘ysak: (11) ni - chastotaga mos keluvchi xususiyat yechimi quyidagicha yoziladi: (12) Bu yechimdagi va noma’lum koeffitsiyentlar bir-biri bilan quyidagicha bog‘langan: (13) (13) ni e’tiborga olib (12)- ni quyidagicha yozish mumkin: (14) Demak (1) ni umumiy yechimi, xususiy yechimlarning yig‘indisi ko‘rinishida bo‘ladi, yani: (15) Bu ifodadagi noma’lum koeffitsiyent ni quyidagi shartdan aniqlanadi: (16) Bundan: (17) (18) Paxta bo‘lakchasini aerodinamik to‘siq yo‘naltirgichi bilan uchrashgandagi, unga ta’sir etuvchi dinamik kuch quyidagi formula bilan aniqlanadi. (19) Bu kuch aerodinamik to‘siq yo‘naltirgichga -og‘ish burchagi ostida ta’sir etadi. Shu sababli paxta bo‘lakchasini diskret massalariga ta’sir etuvchi zarba kuchi - quyidagi formula bilan aniqlanadi. “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025
12. Тўқимачилик ва енгил саноат технологиялари (20) Shuni ta’kidlash lozimki, diskret modelda, chekli tezlik bilan tebranishlarning to‘lqin tarqalishini hisobga olinmagan. Natijalar tahlili. Paxta bo‘lakchasini diskret bir xil massali bir-biri bilan elastik ko‘rinishida bog‘langan m-massali jism modeli sifatida olingan modelda, unga ta’sir etuvchi dinamik zarba kuchlari MAPLE-17 dasturi bo‘yicha aniqlangan. Havo oqimining turli tezliklarida va yo‘naltirgichning turli qiyalik burchaklaridagi, zarba kuchining vaqtga bog‘liq o‘zgarish grafiklari 6 -rasmdagi grafiklarda keltirilgan. a) b) 6-rasm. Diskret massali paxta bo‘lakchasiga ta’sir etuvchi dinamik kuchlarning vaqtga bog‘lanish grafigi Tezlik = 20m/s. a) . b) Paxta bo‘lakchasi massalarning raqamlari: 1-№5, 2-№4, 3-№3, 4-№2, 5-№1. Rasmdagi grafiklarda havo tezligi 20 m/s, quvur ichidagi yo‘naltirgichni vertikal yo‘nalish bilan tashkil etgan og‘ish burchaklari mos ravishda bo‘lganda diskret massali paxta bo‘lakchasiga ta’sir etuvchi dinamik kuchlarni vaqtga bog‘liq o‘zgarish qonuniyatlari ko‘rsatilgan. Ushbu holda diskret massalarga ta’sir etuvchi maksimal dinamik kuchlarning qiymatlari quyidagicha: Ordinata o‘qida R-dinamik kuch (N), absitsa o‘qida t-vaqt(s) ko‘rsatilgan. da. (2.3a-rasm) 1-massaga , 2-massaga , 3-massaga , da. (2.3b-rasm) 1-massaga , 2-massaga , 3-massaga , da. (2.3v-rasm) 1-massaga , 2-massaga , 3-massaga , 6-a, b, rasmlardan ko‘rishimiz mumkinki, diskret massali (1,2,3=ma) paxta bo‘lakchalari vertikalga burchak tashkil etuvchi aerodinamik to‘siq yo‘naltirgichiga uriladi. Ya’ni paxta bo‘lakchalari dinamik zarba kuchini oladi. Ularning son qiymatlari aerodinamik to‘siq yo‘naltirgichini og‘ish burchagiga bog‘liq bo‘ladi. Xulosa. Yuqorida keltirilgan dinamik kuchlarning miqdorlari, tajriba natijasida olingan miqdorlarga yaqinligi, nazariy yechimlarni to‘g‘riligini ko‘rsatmoqda. “Фан ва технологиялар тараққиёти” Илмий–техникавий журнал №1/2025
13. Технологии текстильной и легкой промышленности Foydalanilgan adaboyotlar ro‘yxati
14. 1. Зикриёев Э. Пахтани дастлабки қайта ишлаш. // Ўқув қўлланма, Тошкент, Меҳнат, 2002.
15. 2. Ахмедходжаев Х.Т. Исследование транспортирования хлопка-сырца в металополимерных трубопроводах и их влияние на качество волокна и семян. // Дисс. канд. техн. Нау.к, Ташкент, 1980.
16. 3. Мурадов Р. Пахтани дастлабки ишлаш технологиясидаги ташиш жараёнининг самарадорлигини ошириш асослари. Техн. фан. докт. диссертацияси. Тошкент-2004, 289 б.
17. 4. Хасанов М.Р. Повышение эффективности технологической надёжности элементов пневмотранспортных сичтем хлопка // Диссертация кандидата технических наук. Ташкент, 1989.
18. 5. Чистяков В.П. Курс теории вероятностей // М. Наука 1978
19. 6. Мурадов Р., Бойтураев У. Выделение тяжёлых примесей из хлопка-сырца в камнеуловитель // Дел. в УзНИИНТИ, 1986. № 523-Уз.
20. 7. Тарг С.М. Краткий курс теоретической механики // М. Наука 1974
21. 8. Кобилжанов К.М. Иследование работы и выбор рациональной конструкции уловителя тяжёлых примесей для хлопковой промышленности // Диссертация кандидата технических наук. Ташкент, 1960. ТУРЛИ КОНСТРУКЦИЯЛАГИ ҚОЗИҚЧАЛИ-ПЛАНКАЛИ БАРАБАНЛАРНИНГ ТОЗАЛАШ САМАРАДОРЛИГИГА ТАЪСИРИ 1Хамроева М.Ф., 1Мухамеджанова С.Ф., 2Туйчиев Т.О. 1Бухоро муҳандислик-технология институти, 2Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат инстиути. Аннотация. Мақолада турли конструкциядаги қозиқчали-планкали барабанларнинг тозалаш самарадорлигига таъсирини ўрганиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари келтирилган. Тадқиқот натижалари кўра, ускунанинг иш унумдорлиги 3 тонна/соатдан 7 тонна/соатга кўтарилишида тозалаш самарадорликнинг энг кам пасайиши қозиқчанинг баландлиги 80 мм ва қопламанинг диаметри 240 мм бўлган қозиқчали-планкали барабанда эришилди. Аммо олдинги тадқиқотларимизда чигитнинг механик шикастланганлигини тадқиқ этганимизда ушбу вариантдаги қозиқчали барабанда қозиқчанинг баландлиги 65 мм ва ички қопламанинг диаметри 270 мм бўлган қозиқчали-планкали барабанга нисбатан 0,2 %га юқори эканлигини эътиборга олиб, ишлаб чиқариш шароитида ўтказиладиган тадқиқотларда қозиқчанинг баландлиги 65 мм бўлган қозиқчали-планкали барабан тавсия этамиз. Калит сўзлар: пахта, ифлослик, механик шикастланганлик, тозалагич, қозиқчали-планкали барабан, қозиқча, қоплама. ВЛИЯНИЕ РАЗЛИЧНЫХ КОНСТРУКЦИЙ НА ЭФФЕКТИВНОСТЬ ОЧИСТКИ СВАЙНЫХ БАРАБАНОВ 1Хамроева М.Ф., 1Мухамеджанова С.Ф., 2Туйчиев Т.О.
22. 1 Бухарский инженерно-технологический институт, 2Ташкентский институт текстильной и легкой промышленности. Аннотация. В статье приведены результаты исследования влияния различных конструкций колково планчатых барабанов на эффективность очистки. Согласно результатам исследования, наибольшее повышение производительности оборудования с 3 тонн/час до 7 тонн/час при минимальном снижении эффективности очистки было достигнуто в барабане с колками высотой 80 мм и диаметром покрытия 240 мм. Однако в наших предыдущих исследованиях, когда мы изучали механическое повреждение хлопка, было установлено, что в этом варианте барабана с колками высотой 65 мм и диаметром внутреннего покрытия 270 мм эффективность на 0,2 % выше. Учитывая это, в исследованиях, проводимых в производственных условиях, мы рекомендуем использовать барабан с колками высотой 65 мм. Ключевые слова: хлопок, сорные примеси, механические повреждения, очиститель, колковый барабан, колок, покрытие. “Развитие науки и технологий” Научно–технический журнал №1/2025 310